Nhà toán học lương thế vinh

     
(PLVN) -Thời xưa, bạn ta chỉ chú ý học chữ, học văn, thế nhưng Trạng Nguyên Lương nạm Vinh thì chẳng những tốt chữ, tốt văn ngoại giả say mê khoa học. Ông rất xuất sắc toán, có tương đối nhiều phát minh trong toán học tập và có khá nhiều ứng dụng của toán học tập trong đời sống. Bởi vì thế, dân gian còn phong hotline ông là Trạng Lường.

Bạn đang xem: Nhà toán học lương thế vinh

Bạn vẫn xem: Lương nắm vinh
*

Trạng nguyên Lương gắng Vinh qua họa hình 3D.

Đại thành toán pháp

Có lần, trên đường đi kinh định kỳ qua cánh đồng, Lương cố gắng Vinh thấy hai fan đang tranh cãi không có ai chịu ai để phân chia đôi một mảnh đất nền có dáng vẻ phức tạp. Nghe rõ chuyện, ông sẽ xắn quần lội xuống tận nơi chỉ rõ hai phương pháp chia của hai bạn đều không đúng. Ông giúp họ phân chia lại công bằng.

Lại một lần khác, người ta đang đề xuất tính chiều rộng lớn của một khúc sông để sẵn sàng bắc cầu. Nước chảy khôn cùng xiết, thuyền bè qua lại căng dây cực nhọc khăn. Lương cầm cố Vinh nói: "Cứ đổ đấy! Khỏi buộc phải sang sông new đo được! Mọi bạn tưởng ông nói đùa. Nhưng sử dụng các phương pháp ngày nay ta điện thoại tư vấn là "tam giác lượng" dùng các hình "đồng dạng", ông đang đo chính xác chiều rộng lớn sông. Sau thời điểm bắc cầu, tín đồ ta đo lại thì quả không không đúng một tấc!

Để thịnh hành kiến thức toán vào đời sống, Lương ráng Vinh sẽ soạn ra cuốn "Đại thành toán pháp". Trong cuốn sách, ông tổng kết những kỹ năng toán của thời đó và cả những sáng tạo của ông. Khởi đầu cuốn sách Lương cố Vinh đề bài thơ khuyên răn mọi bạn học toán: "Trước thời cho thấy cách yêu thương lường/ đo lường bình phân sống cửu chương/Thông hay đa số nhẽ điều vinh hiển/ học tập lấy mang lại tinh góp thánh vương".


*

Trạng nguyên Lương cụ Vinh.

Trong sách dạy những kiến thức về số học như: những phép cửu chương (nhân), các phép bình phương (khai căn), đồng phân (chia đều), không nên phân (chia không giống nhau) phương pháp đo lường bóng (phương pháp tam giác đồng dạng), hệ thống đo lường (cách cân, đo, đong, đếm, định đơn vị tiền, vải...), dạy toán đạc điền, đo diện tích các hình: vuông, chữ nhật, tam giác, hình trụ và các hình tinh vi hơn.

Ở mỗi phần, từng phương pháp, ông đều có bài thơ nôm cho người ta dễ nhớ. Như khi cộng hai phân số cùng mẫu mã số, ông viết: "Cộng nhì phân số thuộc số bên dưới (mẫu số)/ Cứ cùng phân trên (tử số) lại cùng nhau . Hoặc lúc dạy giải pháp tính diện tích "hình thang”. Tam giác bị cụt dầu/Diện tích tính làm sao/Cạnh trên, cạnh dưới cộng vào/ Đem nhân cùng với nửa bề cao tự khắc thành!

Những bài thơ này ông cố khiến cho nôm na để dễ dàng truyền dạy rộng thoải mái trong quần chúng.

Đáng chú ý, cuốn sách soạn từ chũm kỷ vật dụng XV nhưng cho tận chũm kỷ XIX vẫn tồn tại được sử dụng làm sách giáo khoa để dạy toán trong các trường.

Phát minh bàn tính

Thời Lương vắt Vinh, các công cụ đo lường và thống kê còn nghèo nàn. Có lẽ rằng công cố chủ yếu vẫn luôn là hai bàn tay bằng cách "bấm đốt ngón tay". Không ít người dân còn dùng một gai dây với hồ hết nút thắt làm phương tiện tính toán. Trên gai dây dài, thêm vào đó một đơn vị thì thắt thêm một nút, trừ đi một đơn vị chức năng thì toá ra một nút. Đi vay một quan tiền tiền hay như là 1 đấu thóc thì thắt thêm 1 nút. Trả nợ được một quan liêu tiền hay như là 1 đấu thóc thì tháo dỡ ra một nút...

Người ta cũng dùng gần như đốt xương sống của súc vật, xâu vào một sợi dây làm biện pháp tính toán. Sợi dây được gập lại, khi ước ao cộng tuyệt trừ đi thì đẩy những nút chạy qua chạy lại nhì phần sợi dây.

Lương vắt Vinh đã các ngày đêm suy nghĩ sáng chế một nguyên lý tính toán thuận tiện hơn. Cuối cùng, ông đã trí tuệ sáng tạo ra bàn tính gảy, dòng bàn tính thứ nhất của Việt Nam. Dịp đầu, ông nặn mọi hòn bi bởi đất gồm khoan lỗ làm việc giữa, phơi khô, xâu vào một cái đũi. Sau đó ông có tác dụng hai xâu, việc tính toán dễ dãi hơn. Tiếp theo, ông làm những xâu, buộc cạnh nhau thành một bàn tính.

Xem thêm: Unit 12 Lớp 12: Reading - Giáo Án Tiếng Anh Lớp 12 Unit 12 Water Sports

Điều thú vui là về sau, khi bàn tính gẩy của trung quốc được du nhập sang ta, thì dáng vẻ của chúng chẳng khác gì với bàn tính của Lương núm Vinh. Đáng phục hơn nữa là cả những quy tắc thống kê giám sát cộng, trừ nhân, chia cũng sẽ được Lương gắng Vinh suy nghĩ ra trước rồi.

Cân voi to, đo giấy mỏng

Ngày xưa, quan lại lại phong kiến china thường cậy chũm nước lớn, coi thường nước ta, cho vn là man-di rất nhiều rợ. Về tinh thần bất khuất kiên cường của cha ông ta thì chúng đã được nhiều bài học, nhưng lại về mặt kỹ thuật thì chúng chưa phục lắm.

Một lần sứ đơn vị Thanh là Chu Hy thanh lịch nước ta. Vua Thánh Tông không đúng Lương cố Vinh ra tiếp. Hy nghe nói nước Nam có ông trạng đã lừng danh về văn chương âm nhạc, nhưng mà còn thông liền cả toán học buộc phải mới hỏi Lương nỗ lực Vinh: "Có phải ông làm cho sách Đại thành toán pháp, định thước đo ruộng đất, chế lên trên mâm tính của nước Nam kia không ?. Lương thế Vinh đạp: "Dạ, đúng thế. Nhân có con voi rất to sẽ kéo mộc trên sông, Chu Hy thách đố: "Trạng thử cân xem con voi kia nặng từng nào ?".

Dứt lời, Vinh xăm xăm nạm cân đi cân nặng voi. "Tôi e chiếc cân của ông hơi nhỏ dại so với bé voi đấy". Hy cười nói: "Thì chia nhỏ tuổi voi ra". Vinh điềm nhiên trả lời: “Ông định phẫu thuật thịt voi à ?. Mang đến tôi xin một miếng gan nhé”. Lương cầm Vinh tỉnh khô không đáp.

Đến bến sông, Trạng chỉ về phía mẫu thuyền quăng quật không, sai lính dắt voi xuống thuyền. Vày voi nặng đề xuất thuyền nhún nhường sâu xuống nước. Lương cố Vinh mang đến lính ghi lại mép nước bên thuyền rồi dắt voi lên. Tiếp theo, Trạng chỉ thị đổ đá xuống thuyền tính đến khi thuyền chìm cho tới đúng vệt cũ thì dừng đổ đá. Nạm rồi Trạng bắc với đá ra đi cân, đồng thời cho mời sứ công ty Thanh ra mà xem “cân voi".

Sứ Tàu phát hiện ra cả sợ, nhưng vẫn tỏ ra bình tâm coi thường. Khi hoàn thành việc, Hy nói: "Ông cũng tốt đấy chứ, giờ đồn quả ko ngoa. Ông đã cân nặng được voi to, vậy ông có thể đo được tờ giấy này dầy từng nào không ?". Sứ nói rồi xé một tờ giấy phiên bản rất mỏng dính từ một cuốn sách dày đưa mang đến Lương núm Vinh, kèm theo một dòng thước.

Thấy giấy mỏng manh mà vạch phân chia ở thước lại quá thô, Vinh nghĩ chốc lát rồi nói: "Ngài đến tôi mượn cuốn sách". Sứ chuyển ngay sách và cười nói: "Ông nghĩ về sách tất cả dạy từ thời điểm cách đây chăng ?. Xuất xắc ông cho tác dụng đã ghi sẵn làm việc trong sách ?".

Lương nạm Vinh đem thước đo cuốn sách, tính nhẩm một thời gian rồi nói bề dầy tờ giấy. Hiệu quả rất khớp với con số đã biết sẵn ở nhà. Mà lại sứ không tin tài Lương nạm Vinh: "Ông đoán dò cũng tốt đấy!"

"Thưa không. Việc đo này rất dễ, ta chỉ việc đo bề dầy cả cuốn sách rồi chia mọi cho số tờ. Câu hỏi đó tất cả khó gì đâu!

Sứ ngửa mặt thăng thiên than: "Danh đồn quả ko sai. Nước nam quả có lắm tín đồ tài! Lương cố Vinh quả là kỳ tài!".

Xem thêm: Cách Làm Lườn Cá Hồi Nấu Gì Ngon Miệng Dễ Làm Từ Các Đầu Bếp Tại Gia

Ông nghĩ ra bí quyết cân đo tài tình trong cả trong lúc bất ngờ, cần ứng phó nhanh chóng. Gặp mặt vật khổng lồ thì ông phân chia nhỏ. (Mà chia nhỏ một bé voi sống mới tài!). Còn gặp mặt vật nhỏ dại thì ông lại gộp lại. Phải chăng ý tưởng của Lương nắm Vinh đó là mầm mống của phép tính vi phân (chia nhỏ) cùng tích phân (gộp lại) mà thời nay là hồ hết công cụ luôn luôn phải có được của toán học hiện đại?

Nên mừng hay chuẩn bị sẵn cho hậu sự?

Trạng tâu ko úp mở: "Ngôi báu chỉ tất cả một. Bệ hạ có nhiều con trai càng có nhiều sự tranh gianh ngôi báu. Như vậy bắt buộc lo lắm chứ!"

Đúng như "sấm" của Trạng. Tiếp nối con cháu nhà vua tranh nhau ngôi thứ, chém giết mổ lẫn nhau, tạo cảnh "nồi da nấu thịt, cốt nhục tương tàn", tạo nên triều bao gồm đổ nát, trăm bọn họ lầm than. Chỉ cha chục năm sau khi Thánh Tông mất, Mạc Đăng Dung vẫn nhận cơ hội mà cướp khu nhà ở Lê.